pa ka nei zo tawh

PA KA NEI VE TA

Kum sanghnih leh sawmhnih, pâwltlàk thla ni sawm leh pakua a ni a, ka nû thlan chu ni dang ang bawkin ka pan leh hnak hnak a, vawiin nî hi ka piancham a ni a, ka nu, keimah vanga a thihna ni a ni bawk, ka piancham hi ka hua a, ka nu tan anchhia ka ni, ka nu chauh a ni hleinem, ka pa tan pawh mawle! Ţangkai na nei lo, ţangkai chu sawi loh tualthattu ka ni!

Ka nu thlan ka thleng a, ka tui ûm ken leh ka bag ken chu ka nu thlan sirah ka nghat a, ka pangpar ngainat ber mai Daisy ngei mai chu ka nu thlan hmaah chuan ka dah a, a thlan kiang chu hnimin alo bawh leh deuh lûk hman, rilru na tak chungin ka pawt fai sawk sawk a, ka thenfai zawh hnu-ah chuan a thlan nghengin ka ţhu a, ka hmuh theih miah loh leh a thlalak takngial pawh hmuh tir phal ka nih ve miau loh avanga a hmel hmang pawh ka ngaihruat thiam loh, hmuh chak luat vanga ka mittui tlak phah ţhinna, ka thinlunga inthiamlohna awm reng chung si-a ka nu thlalak en pawh ka dil ngam ngai loh vanga ka mangram takngial pawha ka la hmuh loh, a hmélhmang tur pawh ka ngaihruat thiam hauh loh ka nu an zalhna thlan chu ka be leh sap sap.

'Nu, vawiin hi ka piancham kum 18 na alo ni ve der mai, mahse maw, ka nu, lawm tinah ka tin chhin ngai lo a, a chhan chu, keimah min hrin vanga thi ini tih ka hriat vang a ni, nu, min pai lai kha chuan duhthu tinreng i sam ve ang a, ka pa nen hma hun sawiin titi tui berah i pum chhung a ka awm lai khan min hmang ve awm si a, mahse maw, ka lo piang ta chéng a, keimah min hrin vanga i na tuar nasa lutuk vang khan chatuan ram min pan san ta hial a, ka tihpalh, ka tihpalh lutuk nu', tiin ka ţap khur dar dar.

'Ka nu, hnute tui châka ka tuihal te khan i hnute tui ring lo-in thil dang hmangin ka pi khan ka ţâm tur min hrai puar a, kha naute, naute chumchiap khan a nu ţangnêm ngei kha belh a thlahlelin a mamawh ve ngawih ngawih a, engmah a sawi thiam si lo, nu in a ril a rah a hmangaihna thûk zet kha a dawng ve lo a, chu ai a na zawk chu maw nu, keimah vang a i nunna hlu tak châna i thi hi a ni, tualthat tu laktlak loh, tualthat tu nunrawng mai ka ni, min hringtunu ngei ka that che a ni si a tiraw nu! Min hua em? Zawhna atthlak tak a ni, nang pawhin ka pa in min huat ang bawk hian min haw ve ngei ang tiraw?

Nupa inhmangaih leh inngai zet, inthlahlel zet mai, mi nupa te'n an awhrawn, inngai tak mai kha keimah vangin thihna nunrawngin a man ta si che u a, keimah vangin, keimah vang vekin', tiin ka nu chu ka be leh sep sep a, ka mittui a sur zung zung.

Ka âwm ka ţham tawk tawk a, a na lutuk, helai, ka âwm chhung, ka thinlung, ka rilru hi a na lutuk.

'Lalpa, engatinge ka nu dam tirin kei hi ka nunna i lak zawk mai loh? Fahrah leh mal lutuk a nun min hman tir leh tur siin engvanginnge nunna min pek? Ka nu kha ka hmangaih a, hmangaih ve ngam tur ka ni lo tih ka inhria, mahse, ka hmangaih a sin, ani pawh khan min hua a ni tiraw? Nû hmangaihna ka dawng lo a, dawng tur a inbeisei ngam tur pawh ka ni lo, chutah, ka pa lak aţang hmangaihna dawn chu sawi loh, huatna leh khàkna hlir ka hmu bawk a, vawi khat, vawikhat te pawh a kuthmawr pawh in ka pa hian min la tawk lo a sin! A na ka ti emai Lalpa ,Fahrahah pawh ka fahrah ngawih ngawih bik lutuk hi a fair ka ti thlawt lo, nangpawhin he hmeichhia, he tleirawl, lungngaihnain a bawm khah, natna leh ţahna a ţhian a ngai tawh tawp tu lak ah hian khawngaihna tlém te, tlem te tak tak chauh tal pawh i lantir thei lo em ni', tiin Pathian ka au a, ka mang hi a ang em a sin.

Chutah, mittui vanga khawhmuh fiah lo riai chungin a tawp na atan tiin ka nu thlan ka kuah leh vang vang a, 'Nu, dam hi ka thlahlel tawh lo, ni lo, engtik lai mahin ka thlahlel ngai lo zawk, tunah chuan, eng ang pawhin thinrim dawn mah la, keimah vanga i nunna hlu tak i chan vanga min hau a min sawisa in, ka pa nen in hlimna ka tihchhiat vang mai ni lo, thihna kut vawtin a man phah hial na che he taksa, ka taksa hi hua in min sawisa in min chansawm vek duh mah la, he khawvel hrehawm zetah hian ka awm thei tawh ngang lo, i hauh leh i sawisak huamin ka rawn kal dawn e, nu, ka hmangaih che, hmangaih che hi phú ve lo mah ila', ti lehin ka nu thlan sira ka dah, ka tuiûm leh ka bag chu ka ban a, ka bag chhunga ka dah damdawi la chhuaka bârin tui ka in a, ka lem khawlh khawlh.

Rei nghah a ngai lo, ka zawi vek a, ka hawi â riai, ka khawhmuh a phe vek a, ka taksa chéttir turin chakna ka nei lo, ka mit ka chhing ta tawp! Ti hian zawimuangin ka thi riai riai dawn a nih hi ,ţawng turin chakna thahrui ka nei tawh lo a, ka thawk lak pawh a muang dap dap viau, ka lungphu, ka nu leh pa te'n a ka nu pumchhung a ka awm lai a ngaihnawm ti taka an ngaihthlak ţhin, an lawmna siamsak tu ni ţhin kha a phu muang hlé tih ka hre thei a sin. 

Mangannaa khat awràwl in ka hminga min au vo vo ri ka hria a, thei leh thei loin ka nui seih a, ka tawp ta riai riai, engmah ka hre chhunzawm tawh lo.

'Bawihte, ka haw reng reng lo che a sin, ka hmangaih lutuk zawk che, i pa pawhin ka hmangaih aia nasa leh ril hian a hmangaih che a, itan chuan vawikhat chauh ni lo, vawi sàng tamtak pawh thih ka huam a sin, iva duhawm tehlul ém ka fanu, mi chaktak ini tih ka hria, tho la, intiharh rawh, hmabak ila ngah lutuk, i pa pawhin a nghak che a, inthiamlo tak chungin i nitin nun hman dan leh i sawi rík ngam loh vanga i belh, i diary a i kutziak mawi tak kha a thinlung, inchhirna leh mahni indemna a khat chungin lungngai tak chungin a chhiar a sin, ka fanu, ka ngai lutuk che, ka hmangaih che a, ka hmangaihna che hi ringhlel ngai suh', ti a hmél hlim sârh mai pu chunga ka hmazawna ding a min be mawlh mawlh tu chu ka en a, 'ka nu', tiin ka au a.

'Ni e bawihte, i nu ka ni a, nangmah vanga ka nunna chân ka ni lo a, Lalpa-in kan tan rem min ruat sak a ni zawk, nakinah, pialralah i pa nen in la rawn kal ve ang a, chutih hunah chuan tuma ţhenhran theih loh khawpin hlim takin kan chhungkuain kan intawk khawm leh ang, kal tawh rawh, i pi leh i pa te'n an nghak reng che ania', ti lehin a hmel, ţhatna zawng zawng neitu emaw tih mai tur khawp a ţha leh min hmangaihnaa khat mitmeng putu chuan min hnungchhawn a, ka hlatah a kal riai riai.

'Nu, aih, ni lo, min kalsan thei lo ang, i bulah ka awm duh, i bulah min hruai rawh', tiin ţap chungin ka au lawm lawm a, mahse, vawikhat té pawh alo hawi let lo!

Chau zet in ka mit ka meng diar diar a, ka hawi kual a, ka la thi miah lo!

'Bawihte', ka pi aw in ţap tih hriat fê maia a ti ri ka hria a, ka hawi vat, min rawn hnaih riak riakin min kuah a, 'ka tihpalh ka naute, pi hmangaihna chauh ni lo, nu leh pa hmangaihna pawh ka pek tel theih loh che vangin min ngaidam lul teh', aw hnawk zetin a ti a, ka mittui a luang ngiai ngiai, ka lungngaihna leh ka natna zawng zawng ka bunruah ve na ka diary an lo hmu a ni mahna.

'Pi, ka nu ka hmu a, ih, min hmangaih thu a sawi a sin, min haw miah lo,' bah nakin ka ti sep a, 'bawihte, i nu, i pa leh keini zawng zawng hian kan hmangaih vek che a lawm, Nunmawi, ka fanu, lo tho leh la, i fanu hi a mang mai ni lo, a takah ngei, a tisa khawih chung ngeiin i hmangaih thu rawn fah ta che, a pawi em mai, i fanu fahrah zia hi, màmte, ka va lainat tak che ém', tia ţap hawm hawm chungin min kuah a, keipawh ka ţap khur dar dar.

Mipa aw thian khak khak ri ka hriat chuan mak tiin ka meng phawk hra a, ringhlel ru zet, beisei ru leh beisei ngam chiah si lo hian aw thian ri ka hriat na lam ka hawi a, amah ngei a ni, ka pa, ka pa ngei kha!

Dam varin zan khat lek ka riah hnu-ah ka chhuak a, ka taksa a damdawi lut thian fai turin eitur ţha leh hrisel ka ei a ngai tih Doctor-in min hrilh mawlh mawlh, engmah ka pa hnen aţang hriat ka la nei lo, Damdawi in-a ka harh khan mitmeng sen rûmin min en ngur a, engmah sawi loin a chhuak ta vut kha a ni a, thi tur ém chuan min phal bik lo a ni mahna! Mahse, a mitmengah min huat na ka hmu ta miah lo, mahse ka hmuh sual a nih ka la ring fan, Damdawi in ka chhuahsan aţanga ni hnih hnu a ni a, ka pindan kawngkhar kik ri dat datah ka harh a, ka chhun mu ka lo la muhil a nih hi, peih lo zeta tho chhuakin ka va hawn chuan ka beisei loh lutuk ka hmu leh ta, ka pa leh bawk! 

'In chungah ţhu-in kan titi dawn em ni ang', a tih chuan rang fahran leh uar zeta ka lû bu nghauh chungin 'aw' ka pawh vat a, a nui vei hawk a, a kut dinglam ka lama rawn lekin ka sam, ka mut naa ka delh pheng deuh phang mai chu a rawn tuai thur lehzual a ,'ka lo nghak ang che', ti chungin a pen sawn vut.

Ka sawi tawh em? Ka pa hian in hran a luah a, min tlawhpawh khàt viau, min hmuh duh loh vang a ni tih ka hre bawk.

Ka thin a phu dawt dawt a, ka pa in min tawk, a kut ngeiin min khawih! Ka mittui chu lawm avangin ka biangah a luang a, ka sam tuaiin ka ţah nuih var var. Phur zet in ka hmai ka phih fai sawk sawk a, khua a vawh avangin thawmhnaw lum ka khai chhuah sa la chhuakin ka inthawlh sawk sawk a, in chung lam panin ka tlan chho nghal hlawk hlawk.

Tlai ni tla tur êng sen deuh phût mai chu thlir dun chungin ka pa nen kan titi a ,ka nu nen an intawn dan chanchin te, an inhmangaih zia te, harsatna tamtak leh an kâra hém thlaktu an awm chung pawha rinawm tak a inmawp chho zela an inneih tak hial thu te, ka nu pum chhunga naute insiam an hlim zia leh hmangaih tawp loa naute chu an hmangaih zia te bakah, an hma hun an suangtuah dun nasat ţhin zia a sawi te chu ngaihnawm ti zetin ka ngaithla dauh dauh a, a tawpah erawh naute alo piang ta a, keimah ngei hi, ka nu chu raicheh-a a boral zui mai avanga a nat zia thu leh keimah, a fanu ngei mai lo piang pawh hi min huat tak hial thu te, ka nu leh a hmangaih, a nupui ni bawk thattu a min ngaih miau avanga a kut hmawr pawh a min khawih duh ngai lo a nih ziate min hrilh a, ka mittui a dir zung zung.

'Intihhlum tuma i nu thlan-a i kal nî khan hna kal turin ka chhuak a, hna pawh ka thawk, mahse, min kamtu engemaw hi a awm reng a, ka thiltih engmah ka tui thei lo, mak ka inti takzet, ka neih hlu tak chan tur ang mai a inngaihna lian tak ka nei tlat, i nu thih cham a nih vangin min nghawngah ka ngai mai a, mahse, ka thinlungah hian chiang em emin i nu in min bia ka ti mai, ka sawifiah thiam lo, "ka naute chhanhim rawh ,kan fanu venghim rawh", a ti a ni, ka thinlung a i nu râwl, ka benga ka hriat ni si lo, ka thinlung a ri ring em em si kha zawmin i nu thlan lam hmanhmawh zetin ka rawn pan a, i awm tih ka hriat chhan chu hmaih miah lo in i nu thih chamah a thlan i tlawh ziah tih ka hriat vang a ni, mahse, ka lo thlen chuan thichhawngin ilo let tawh, mangangin ka au che a, min chhang lo', a ti a, mak ti leh hrilhhai zet in mittui tla phangin ka melh ngawt ngawt tawp.

'Ka nu thlanah ka kal ţhin tih i hria a maw?', Tiin ka phun sap a, bu nghutin ,'aw, hria e, ka ngaihven ru reng ţhin che a lawm, mahse, ka pawh che-in ka hnaih thei ngai lo che, ka thinlungah hian nangmah vanga i nu chân nia ka inhriatna kha a nasa lutuk miau a', a ti leh a, inthiamlo zetin ka mittui ka hru tawk tawk ringawt mai.

Aw thian kharhin ti hian a sawi leh a, 'Tunah chuan ka pawm thiam tawh, nangmah vanga i nu kha thi a ni lo a, Lalpa in rem min ruat sak a ni zawk, engtinnge hetiang fanu duhawm lutuk leh hmangaih phu, duat taka enkawl tlàk leh hmangaihna a vûr chakawm ngawih ngawih hi hmangaihna pe lo che-in, ni lo, hmangaihna pek che chu sawi loh, huatna leh khàkna chauh i lak ah ka lo lantir theih zawk le' ,tiin rûm hrawih chung in a sawi a, a mittui a tla ve sawk a nih chu! Min ţhâwng takzet!

Ka pa ngeiin hmangaih phu, duat tlàk, hmangaihna a vúr chakawm ngawih ngawih tiin keimah, keima chanchin ngei, midang bulah ni lo, ka bulah, ka beng hriatah ngei a sawi a nih chu!

Tîm deuh dui hian ka ban a, kuah ka tum a ni, ka tum hria ni awm takin amah zawkin min rawn kuah vut a, min kuah rual rualin ka ţap ri nghal hawk hawk, mahse, lungngaih mittui a ni lo, lawm vang a ni.

Ka chal-ah fawpin ka bek-ah a fawp leh vang vang a, kei erawh chuan a kawr hnung-ah ţham tàwkin ka ţap khur dar dar thung ,'Tun aţang chuan i pa mai ni lo, i nu nih pawh ka fàwm tawh ang a, i ţhianţha ber ka ni duh bawk, i pa atan kei, pa a zawnga laktlak loh ber mai leh a ril a rah ,a fanu neih chhun duhawm lutuk pawh natna chauh petu hi min pawm em? Hlimna ka pek theih na atan che hun ţha pek tlakah min ngai em? Min ngaidam thei ang em ka fanu, khawngaihin', min kuahna phelha ka biang tawn tawna dawm a, ka mit-ah tak pawh en ţha ngam loa kun deuh ngul chung leh, inthiam lo leh inthlahrung tih hriat tak chunga ngénngawl lutuk àwrawl nena min ngén tu ka pa chu ka en a, ka chil ka lem khalh ringawt.

Hei hi ani lo em ni ka thlakhlelh, pa neih ve chak ngawih ngawiha Pathian pawh ka dil fo chu, ka nu, ka manga ka hmuha a thusawi te ka ngaihtuah chhuak a, amah chauh ni lo, ka pa pawhin min hmangaih thu min hrilh a nih kha, ka nu, nu a zawnga nu hmel ţha ber mai khan.

'Bawihte, khawngaihin', ti sup ri-ah ka harh zawk a, ka rilru kawmin suangtuahna ramah ka lo chen san daih a ni, rang lutuk a bu nghatin ,'ka pawm, ka hmangaih che ka pa', ka ti chhuak a, kan pafa in pa leh fa inkara hmangaihna awm, par chhuak tel ngeiin kan inkuah vawng vawng, a âwm lum nuam takah ka tlu lut a, hei aia hahdamna hi ka hringnun, ka hman ve tawhah hian ka la tawngin ka la hmu ngai lo a, ka tawng leh tawh pawh hian ka ring lo.

Ka pa lak aţanga inla hrangin inhnuai lamah ka tlan thla hlawk hlawk a, ţap aw ţuau-in ka pi ka au thla pah lawng lawng.

Mangan hmel zetin a theihtawp a chakin ka pi chu choka aţang a rawn kal chhuak hlak hlak a, min hmuh veleh, 'engatinge bawihte', tiin a theihtawp a chakin min pan dawr dawr, inchung aţanga inhnuai lam panna kailawn a tlan thla dat datin ka pi chu hnaihin a kiang ka thlen ve leh ka kuah chawt a, lawm avang a mittui tla a ţap chungin ka pi hnen-ah chuan, 'Pi, PA KA NEI VE TA', ka ti a.