LI RÀP(SHORT)

LI RÀP!

Hluhlu-i Khiangte

Alu kan ro rap han ei a nûl an ngei mai tlak hàn han dawt kiang kiang chuan ka puar leh pek kher mai.

Chaw ka ei puar rual rualin kan in bul chiah a ka ni te in-ah chuan ka va tlan vat a, ka nu in min ko zui lawm lawm mahse ka bengkhawn tawh lem lo, ka ni te in ka va luh chuan an tukţhuan ei kham an lo tho ve sap sap a, ka ni pasal, ka pa Rema chauhin dawhkan a lo kil tawh.

"Hruaite, i inpeih tawh em ni?", Ka ni chuan min lo ti vat a, ka bu nghat ringawt. 

'In la inpeih loh chuan ka va lut leh lawk', tiin kan in lamah ka tlan phei leh a, thaw hlawi hlawiin ka nu bulah min koh chhan ka va zawt leh hnuhnawh.

"Nula ve uaih tawh si tlan kual vut vut ţhin lo teh", min han ti hmasa leh te te a.

Ka pa lo nui tuh tuh chu ka'n melh rum hmasa leh te te phawt a, 'tuichen ka chak tawh lutuk', ka ti sap ringawt.

"I racksack pawh i ak chhuak lova", ka nu-in a tih hlak hlak chuan za fe hian ka nui uar uar a, ni e, ka phur lutuk hi nizan aţang tawh ka helhhawlh tawh, ka che phelh phung mai.

Final exam kan zo va, kan thawven sa tawh nen kan thawveng zual kher mai, engdang vang a ni lo, ka niin in exam zawh hunah lo lamah min riah pui ang a tih vang a ni. Chuan, vawiinah hian kan riak lut dawn a ni.

Thawhţan ni tuk a ni a, kar tluan a lo lama hun kan hmang thei tur chu ka lawm, hnathawh lam chu kan rilruah a lang lova, kei leh ka cousin, ka ni fa te leh kan ţhian ţhenkhat te chuan an lo mawng a lui awm an sawi, Tuichang lui ah hun kan hmang chak tawh. Vawi 2 ka kal ve tawh a, tun aiin ka la te nen ka bel vak lo.

Ni e kan tette aţangin lui kal chu nuam kan ti viau reng a, kan chhungte'n phal vak lo mahse a ruk talin tuicheng turin kan kal ţhin kha a ni a, chhungte phalna thlap a tuichen te chu tunge chak lo bik ang.

Ka hakthlak dahna racksack chu ka ak a, ka ni te in lamah ka phei leh vat, an bungraw ken tur insiam peih sa an ni bawk a ka nghak rei lo, an kawt varanda ah chuan motor kan lo chang a.

LPK motor balu phur tur a rawn tlan thlak chuan kan lo phar a, kan bungrua vawm lut vatin kan chuang a, kan tlan ta veuh veuh mai, kan phur lutuk chu kan za zek zek hlawm a, ka ni te pawhin min nuih leh ringawt ţhin, lo lama kal ve tur leh balu la tur ho pawhin min fiam hlut.

Darkar khat vel kan tlan hnu chuan Damdiai peng kan thleng a, motor kawngpui aţanga peng chho in metal loh kawngah kan tlan a, kan insawh boh boh te pawh chu kan la hlim pui thei viau zel e, rei lutuk lo kan tlan hnu chuan balu an lakna ţhin kan thleng a, kan chhuk sap sap, helai hmun aţang hi chuan ke a lo lam kan pan a ngai tawh a ni.

Kalkawngah chuan kan infiam in kan inumkawi zawr zawr reng a, ka ni pasal, ka pa Rema chuan a hmunhma te chu min hrilh leh zauh zauh ţhin, Tuikhur lui, Chhiarte Damdiai leh Kangbur a tih hmun te chu kan kal pel zel a, thingkung te chu an hming min hrilhin sava te pawh chu an hming min hrilh hlawm a, kan ngaihven lo tlang bawk a, kawngsir a thingsemim rah lian pui pui lo tla te chu chharin a hling chuan kan invawm leh ţhin a, hahthlak min ti deuh a niang a hnu deuhah phei chuan a sawi peih tawh lo.

Ka ni te lo chu kan thleng a, a zau ka ti kher mai, 'ni, in lo hi ţin 20 hmun a tling em?', ka tih chuan ka ni Vani chu a nui uar uar a, "Hruaite ţin 3 hmun bak a ni lo", a tih chuan mak ka ti lutuk chu ka ka deuh hau mai, a zau em lah tak a.

Thlamah kan innghat a, tui chawi turin min tir nghal zat, kan chawi sap sap a, a tawk an tih hnu chuan nghakuai la in lo mawng lama lui, tuichang lui kal zel lamah chuan kan tlan thla sap sap a, lui kam kan thlen chuan inphelh sawk sawkin kan zuangthla barh hlawm a, kan ri chel chul mai, ka ni fapa Mama leh David-a bakah kan ţhianpa Nunzira te, Joseph-a te kan ni hlawm a, kei hi hmeichhia mah ni ila ka unau mipa te hi ka kawm tamin an ţhian te pawh ka kawp ve mai zel a, an tih ang hi chu tih ve ţalh ka duh ţhin, patil ah i chhuak mai dawn min ti ţhin tak naa mipa star ka nei ve chiang em mai a, ka nuih san mai zel.

Hlim takin kan ri chul a, kan kûk rawih rawih hlawm, khawvel hi kan ta a ni bik hliah hliah mai a ni.

Kan duhtawk a kan chen hnu chuan tlai ni a tla fel lek lek tawh, nghakuai chu an han chiah a, nghalerh an awk sap sap mai, Mama, kan zinga ram lama tap tam ve deuh ber chuan Sangha zingah chuan Nghalerh chu awh an awlsam thu te, an vir bik ni a a hriat thu te a sawi a, changpat chu chawchah ah an hmang a, ni e, Nghalerh, a hnungzang hriam hlir an phih chhuak a, a tui dawn e.

Ka chiah thiam ve loh avangin an bulah chuan ka lo awm a, a bengchheng berah chuan ka ţang a, hmuhnawm ka tiin ka lo phusa ve chiam a, ka u te pawhin min nuih suk suk ţhin, a hnu-ah chuan ka ning ta deuh chuan kan chhak a li awmna lam, ka u te'n min hmuh phakna tur si ah chuan ka han chho a, kawng chhak lama hnahthel ri ni awm tak ka hriat chuan ka hawi chho vat a, mawi ti mah ila rûl a ni, mi a chuk thei tlat, a hring nge a pawl zawk pawh ka chiang ngam lo, mawi takin a tle zârh tih zawng chu ka sawi thiam dan a ni mai, a tleng sawn vat a, mahse ka hlauh deuh avangin ka u te awmna lamah ka chhuk leh vat.

Thlang lam deuh ah chuan ka chhuk leh a, li dam hmel râih, nawm hmel em em mai hi a awm a, mahse ka lut ta em lo.

Khua a thim a ni ruai tawh a, ka niin thlam aţanga min rawh auh lawng lawng chuan sangha kan man hnem ta deuh bawk nen kan chho vat a, kan nghalerh man te chu an han chhum leh a, maian sih thar sar an bai bawk nen zanriah tui takin kan ei ta hlawm a, a manhla kher mai.

Zanah chuan thla a eng no nghulh mai a, thlam namthlakah ţhu in ţingţang hrui kim lo ngei mai chu kan perh a, thiam lo takin kan zai lawng lawng a, bur chhia kan khawng ri bawk nen thawm kan nei na teh e, kan zaithiam lo lutuk chu kan nui leh bawk bawk ţhin nen hlimna in min bawh vul chûk ni maiin ka hria.

Rei meng lovin kan mu tlar pat a, ka ni chuan mut hmunah tui kan chen pawh a fimkhur tur te a min chahin thawnthu te a sawi bawk a, ngaihnawm ka ti kher mai, tui ka chen tam vang nge ka mut hmunah pawh chuan tuiin min len ang mai hian ka inhria a, ka let sek mai, ka ni chuan a thawnthu sawi a sawi zo ta bawk a muhil ang u, naktukah kan bung hma dawn nia tiin muhil turin min ti hlawm a, zawimuangin mumang ramah ka lut riai riai.

Zing khua a var a, sava chiar nak nak thawmin min kaiharh a, ka ni chuan thlam kiang lawk a hmarcha te mal turin min tir a, tam lutuk lo ka va mal hnu chuan ka ni khawsak rel chu ka pui bawk, mipa ho erawh zingah chuan tawite tal tiin an bung hlawm a, khawsak kan rel peih hnu chuan tukţhuan kan kil vat, tukţhuan te kan ei fel hnu chuan rei vak lo ţhu khawmuangin kan bung a, ni a sa bawk si, thlan a tla tam duh ngei mai.

Ka ni chuan min veng pah a ni hawt a, thlai leh hnim te min hrilhfiah bawk nen kan bung sawt viau lo.

Chhun chawlh neiin chaw chhunah chawţhing kan bar hawng hawng hlawm a, kan lim leh nghek thei zel tho mai, chawhnu lamah chuan bung rei tawh lovin keini unau leh ţhian ho chu tuicheng turin lo mawng lam kan pan leh ta a, kan hah in thlan a tla tam ve bawk nen tui a han inchiah chuan ka dam suai suaiin ka hria, sangha man tumin a hnu deuh ah chuan an inbuatsaih a, nghakuai chiah tawh lovin an lenkhang ken chu an zar a, kan nghak ta a.

Kei leh ka ni fapa David-a chu lenkhang kan zarna li thlang lamah chuan kan tei thla a, kan thleng fe a li dum ngûk mai chu kawkin khu khu a va thim bik ve tiin ka bia a, ani chuan "li rap a nih khu, a li khuan mi a rap reuh em avangin li rap an ti a ni awm e, ka pa sawi danin khu li khuan huai a nei a, luh loh tur a ti", a ti a, kei chu ka lut lui chak kher mai.

Mahse lut lui ta em bik lovin ka kianga lung lian ve tawk tak chu chharin ka vawm a, tui chu bai kan siam changa chingal emaw soda kan thlak tirh ang deuh hian a rawn so barh barh nia, mak ti em emin kan en dun a, mahse rei awm lovin a reh ve leh mai bawk.

An lenkhang zarna lamah chuan kan let chho leh a, len chu sûtin sangha len a tang ho chu an la thla a, a lian ka tiin kei chu ka hlim kher mai, Sangha hming ka hriat ve chhun ang chu 'hei chu Nghavawk a ni, a thau bik, hei chu nghameidum a ni, a meiah dum tetakte a inchhu kal mai' tiin ka rak leh teng tung a, kan chhoh hma in reilote li ah chuan lut leh lawk ang u tia kan hotu en ber Maman a sawi chuan kan zawm ţha kher mai, kei chu nichin deuh maia kan li kal na, kan thlang deuh ami chuan min hip riau a, ka kal chak ta tlat, ka u te chu an bengchhengin min en lutuk lo bawk a, tumah sawm lem lo chuan ka hleuh thla ta a.

Ka thleng thla a, a li chu a thim mup avang leh David an li rap ti a a sawi chu ka hriat avangin ka lut mai bik lo a ,mahse ka lut chak tlat, ka chakna chuan min urthlu hneh bawk a a kamah chuan lungpui kiangah zel chuan ka hleuh a, in tuidungchhir a ka hleuh lai mek chuan ka hnuai lam aţang chuan ka kephah chu a za mer mer a, li pangngai chu ang ka ti bik ta lo tawp mai.

Rang takin lungpui rin chhan chuan ka inhai chhuak a, ka chho ta a, ka u te ka pawh dawn chuan an la bengchheng tho, ka luhna li 'li ràp' lam chu ka hawi thla a, mipa ka u Mama ang rual vel tur niin ka hria, dang var puap mai hi ka luhna li kamah chuan a lo ţhu dir tlawk tlawk a, min lo en ngur bawk a, mak ti takin ka mit ka khap fak fak a, a bo mai lo, ka u ten ka hming a min koh chuan ka hawi chho a, chhoh tawh tur an ti a ni, ka lu buk khum nghatin ka hawikir leh a, ka thilhmuh chu a lo bo daih tawh, ka ngaihbelin ka hmuhsual a nih ka ring na chungin ka theih anga chak chuan ka u te chu ka pan a, thlam lamah kan chho ta a.

 

Khawsik tur ang mai hian zanriah kan kil lai te chuan ka sa er er a, ka chhungrilah sa er er chung chuan vawtin min ţham tho si, ka ni bulah ka sawi chuan tui ka chen nasat avang leh ka sam a sei bawk si avanga mipa anga ka ro ve zung zung theih loh thu te sawiin, ka tuichengin khawsik a siamah min puh sak a, chaw eikhamah nachhawkna min ei tirin ka nawm loh deuh an hriat ve avang chuan kan eihnawk na ningnawi pawh ka u te'n an senghawi a, kei chu mutna tlem min kaih pharh sakin min mut tir a, puan ka silh in ka lum up up si, ka puan silh ka hlih lahin vawtin min ţham bawk si chu nuam ka ti lo ru kher mai.

Min ngaihtuah deuh avangin ka ni chuan a bulah min mut tir a, ka mang a chhiat avangin zan hmasa kha chuan namthlak lam hnaih ah ka mu kha a ni a, vawt ka tih a hlau deuh nge min ngaihsakna chu a lantir ka ti mai, a bulah chuan mu-in a thusawi chu ngaihnawm ti takin amah hnaih deuh tak chung chuan ka ngaithla leh a.

Tui a kan luh reng rengin li chu pawnlam a a lan dam ang aia a chhung a force a nat thu te, khauh thut thut te awmin chetsual a hlauhawm thu te a sawi a, palh thil tawkin li khauhin min la a kan inhai chhuak thei lo anih chuan inhai vak vak chuan bàn tha a zawi a, kan chau ang a, thihna hial te pawh kan tawk thei tih te sawiin li dam deuh zawk a min lak thlak hun nghak a, li dam deuha kan thlen hunah inhai chhuak tur te, chumi hnu-ah lui dung chu zawh chhoh leh mai tur a ni tih te min hrilh a, muhil turin kan inbuatsaih leh ta a.

Ka nachhawkna eiin min chhawk nge ka nuam huai mai, mahse, muthilh tuma ka mit ka chhing chiah chu li ràp hmun a ka mipa hmuh sual nia ka hriat kha chiang zetin a lo lang a, ka lu chu ka thing ru deuh nawk a, vawtin min kiansan deuh vanga ka ni lak aţanga ka tawlhhlat deuh avangin ka inthing pawh chu ka insiamrem turah an ngai ni hmiang, tu'n min ngaihsak lo, zawi te te in ka pa Rema leh ka ni Vani chu an inbia a, kei erawh ka mi hmuh chu a bo leh mai dawn emaw tiin ka inthin deuh hnu-ah pawh a la bo tlat lo.

Ka mit ka meng a, ka mit ka meng chung pawh chuan thla eng ruih in a kah en deuh pup ka mutna, ka ke zawnah chuan ka hmuh theih turin tlai lama ka mi hmuh mipa rawlthar chu a la ding far tluk tluk tho nia! ka au chhuak ta ţhawt a, mahse, tumah chuan min ngaihsak lovin an awm ngai ngaiin an la awm a, ka ni leh ka pa Rema inbia pawh an la phun reng, an lam ka hawi a, ka au te chu an hre miah lo!

Ka unau te lam ka en a, Mama leh Nunzira chu thawm neih rin hlau deuhin an lo la inbe ru ve tho a, David leh Joseph erawh an mit an chhing tawh, an muhil a ni mahna, ka au ri chu tumah chuan an bengkhawn lo a, hmeichhe awm chhun ka ni bawk nen min ngaihsak si lo chu ka mittui a tling pam hial! Ka pangchang ve ţhin bawk a, ka ni chu ka va en leh a, 'Ni, ka ni' tiin ka au leh a, mahse, min ngaihsak chu sawi loh a zangthal reng lai chu ka pa Rema lam hawiin a saisir daih!

'Min hmu ve thei lo, tin, i au ri leh i chevel pawh an hre thei lo' ti ri ah chuan ka hawi a ,rawlthar kha a ni, 'tunge inih? Tinge ka hnenah i rawn lan?' ka ti deuh ţiau a, za lo tih hriat lutuk hian a khi suk.

'Kha li, i rawn luhna ah khan kei hi fur tui len laiin ka tlahlum a, li mawngah ka ruang chu awm reng mah se min zawng tute khan min hmu lo, tichuan, helai li enkawltu pitar ngainatawm zet erawh hi chuan ka ruang pawh la lova min beidawn san tu ka chhungte, ka ţhiante leh min zawngtu te ang lo tak khan tun thlengin min enkawl a, ka chenna li ah khuan Sangha leh Kaikuang takngial pawh an rawn lut ngai lo asin, kei hi rawlthar mai ka la ni a, i rawn kal pui i unau te leh i ţhiante nen khan kan inrual reng, mahse, anni pawh khan ka chenna chu an thinhrik a, an rawn lut duh lo a, ka hrehawmna leh ka khawharna te chu hre lo lêkin lut lo tur che-in an hrilh hial che a nih kha. Mahse, nang chuan min ngaina tiraw? Min kawm duh tiraw? Khawhar deuh a ka awm i remti lo a, ka chenna ah rawn lutin infiampui ah min sawm a, i hnenah ka lo inlan ta a ni.' A ti ta mai a.

Mitthi thlarau tih ka hriat chuan ka hlauhna chu nasa takin a zual a, ka thlan in min bual huh zûih chung chuan thei leh thei lovin ka tho a, tha khur zawih zawih chung chuan amah en reng siin ka lu lamah chuan ka tawlh chho rawk rawk a, bang ka nghen hnu-ah pawh chuan ka la khur zawih zawih tho! Ka ţhu tawm chawih chawih a, min nuih vur vur nia!

'Nangpawh hian min hlau a, i khur vel a, engvanginnge min kawm duh a infiampui a min rawn sawm? Lunga min rawn vawm hnu-ah ka chenna ah i rawn lut a, i ke te rawn chhekin min lawm angin i awm a, engvangnge?' Tiin a au ţhawt a, kei erawh ţawng chhuak thei tawh lovin ka hrawk aţang chuan ri hnawk zet a chhuak nawk nawk ringawt.

A nui hmel a bo zova, thinrim hmel em em a rumin min melh a, ka hawisawn san thei si lo chu ka inhaw hial, engvang kher nge maw David-a thusawi kha zawm lova a ka lo luh luih kher le?

Ka mit ka chhing a, a la awm reng tho, awmzia a awm tlat lo, ka mit chu ka meng leh a, ka men leh rual rual chuan pitar zangkul deuh khùn mai hi chu mipa kiangah chuan a lo ding a, fapa ang maiin a en niin ka hria, rum taka a hmel nelawm loh zet kara min melh chungin mipa hnung chu hnem na'n a ti ni awm takin a chul sak heuh heuh a, mipa erawh chu a thaw hrawih hrawih mai!

'Ka fapa hi infiampuiah i sawm a, ka awm loh laiin kan chenna in-ah i rawn lut bawk a, tunah i ţih leh si a maw?' Tiin aw ţèng deuh hian min vin a, kei chu rak chhuak nawk nawkin ka thawihtawp a na in ka tal nawk nawk.

Ka au thawm leh ka mangang tal vel chu an rawn hre thei ta, ka ni leh ka pa Rema chuan min rawn hnaihin min rawn kuah a, eng thil nge thleng tia min zawh chuan ka hma lam a pitar leh rawlthar ding chu ka kawk khur ngawt ngawt ringawt a, ka kà aţangin ri hnawk zet bak a chhuak leh thei tawh lo. 

'Ka fapa i infiampui duh a ,i rawn vawm a ni lo'm ni' min tih pahin lungţhil leh lung lian ve zet zet hian min rawn vawm ta mai a, min fuh chawrh chawrh a, ka kianga awm ka unau te leh ţhiante bakah ka ni te nupa pawh chu a fuh ve hial a, 'zahngai zahngai, kan fanu in inpawi a lo sawi a mih chuan khanwgaihin ngaidam rawh u', tiin ka ni chuan a ngen a, ka unau te pawh chuan an hlau tih ka hria. Ka hlauhna aia nasa erawh a ni lo, anmahni an hmu ve thei lo tih hriat takin lungţhilin a tawh avanga indang chungin ka kawhna lam chu an hawi hu hu a.

'Ngaihdam min dil tur a ni, ka fapa rethei lutuk lakah pawh hian ngaihdam dil ang che u' ti ţèng leh chhuaiin an bo zui hmak a, a reh tlawk tlawk ta mai, ka aw a chhuak thei a, a ri meuhin ka ţap chhuak hawk hawk, ţah paha ţawng chung chuan 'ka thiam lo a ni, min ngaidam rawh u, min ngaidam hram rawh u' tiin ka sawi nawn char char a, ka ni pawhin min kuahbeh pahin min ţah pui ve ţeuh.

Tibuai tu nei zui tawh lo mah ila kan muhil tawh lo chiang kher mai, ka hlauh leh ka ţah chhuak zualpui a reh chuan li ràp a ka luh te, a hma a lung a ka vawm chungchang te chu sawiin ka thilhmuh leh ngaihdam dil tura min tih chungchang te chu ka sawi a, 'zing khawvarah ngaihdam dilin kan kal dawn nia' ka pa Rema chuan a ti sup.

Varţianah chuan tho-in li ràp lamah chuan kan vaiin kan kal a, kan sangha man sa ţhahnem tak chu kan keng bawk a, kei chu li ràp kan theln chuan ka khur chhe leh der tawh.

'In pawi kan sawi avangin min ngaidam ula, kan fanu pawh khanwngaihin min ngaihdam sak hram rawh u, li enkawltu leh rawlthar duhawm tak inni a, in tukţhuan tur Sangha tlem hi ngaihdam dil pah cheu in kan rawn hlan a che u' ka pa Rema chuan ti chungin kan Sangha ken chu li ah chuan a dah lut ta a.

Li chu nasa taka rawn so bawrh bawrhin Sangha te chu a lem vek a, nui ri hak hak ka hria a, mipa awrawl a ni, nui ri ka hriatna lam ka hawi chuan rawlthar hmelţha tak mai hi li bula lungpui chungah chuan a lo ţhu a, tui tih hmel takin Sangha a ei pah a, kha rawlthar dàng var piap kha a ni tih ka hria.

Ka lam lo hawi a min lo nuih var varin a kut chu ka lamah a rawn vai lauh lauh a, keipawh mak tak maia ka hlauhna rehin ka nui ve thei ta, ka ban chu a lam hawia nuih pahin ka vai let a, thlam lamah kan chho leh ta a.

Kan riah chhung zawng chuan tibuaitu nei tawh lovin hlim takin kan ri chûl zel a, tlai dai a Sangha kan man pawhin ka mi Vani te nupa thu zawmin kan Sangha man chu li ràp ah chuan kan pe ve ta ziah a.

Kar tluana kan riah hnu-ah chuan chawhmeh kan lawr ve tawk, kan zawh tawk ţheuh phur chung chuan khaw lam panin kan haw ta a, ka pa Rema chuan kan thiltawn te chu sawichhuah a phal lo thung a, a chhan kan zawh chuan 'thlarau inlar leh mite ţih chu an chhungte la dam tan zahna nasa tak a thlen ţhin a, tu hnenah mah sawi ngai loh tur a ni' tiin min intiam tir hial a!

Keipawhin aia u te zawkin tih loh tur an tih ka tihluih avanga buaina leh hlauhna ka tawh nasat zia hriain ka chenpui te kiangah pawh ka sawi ta lo, ka chawhmeh phurh haw ve te chu intithei tak chungin kan in chhuatah chuan ka bun ve ràih a.

A tawp ta.